2

Sự vui sướng, giàu sang, và công việc cũng đều hư không

¹ Ta lại nói trong lòng rằng: Hè! Hãy thử điều vui sướng và nếm sự khoái lạc: Kìa, điều đó cũng là sự hư không. ² Ta nói: Cười là điên; vui sướng mà làm chi?
³ Ta nghĩ trong lòng rằng phải uống rượu để cho thân mình vui sướng, mà sự khôn ngoan vẫn còn dẫn dắt lòng ta, lại nghĩ phải cầm lấy sự điên dại cho đến khi xem thử điều gì là tốt hơn cho con loài người làm ở dưới trời trọn đời mình sống.
⁴ Ta làm những công việc cả thể; ta cất nhà cho mình, trồng vườn nho cho mình,⚓ ⁵ Lập cho mình vườn cây trái và vườn hoa, và trồng cây trái đủ thứ ở đó; ⁶ ta đào hồ chứa nước đặng tưới rừng, là nơi cây cối lớn lên. ⁷ Ta mua những tôi trai tớ gái, lại có nhiều đầy tớ sanh ra trong nhà ta. Ta có bầy bò và chiên nhiều hơn hết thảy những người ở trước ta tại Giê-ru-sa-lem.⚓ ⁸ Ta cũng thâu chứa bạc vàng, và những vật báu của các vua, các tỉnh. Ta lo sắm cho mình những con hát trai và gái, cùng sự khoái lạc của con trai loài người, tức là nhiều vợ và hầu.⚓ ⁹ Như vậy ta trở nên cao trọng hơn hết thảy những người ở trước ta tại Giê-ru-sa-lem; dầu vậy, sự khôn ngoan vẫn còn ở cùng ta.⚓ ¹⁰ Ta chẳng từ điều gì mắt mình ước ao, cũng chẳng cấm điều gì lòng mình ưa thích; vì lòng ta vui vẻ vì mọi công lao của ta; và đó là phần ta đã được trong mọi công lao ta.
¹¹ Đoạn ta xem xét các công việc tay mình đã làm, và sự lao khổ mình đã chịu để làm nó; kìa, mọi điều đó là sự hư không và theo luồng gió thổi, chẳng có ích lợi gì hết dưới mặt trời.
¹² Ta bèn xây lại đặng xem xét sự khôn ngoan, sự ngu dại, và sự điên cuồng; vì người nào đến sau vua sẽ có thể làm gì? Bất quá làm điều người khác đã làm từ lâu rồi. ¹³ Vả, ta thấy sự khôn ngoan hơn sự ngu dại, cũng như ánh sáng hơn tối tăm. ¹⁴ Người khôn ngoan có con mắt trong đầu mình, còn kẻ ngu muội bước đi trong tối tăm; dầu vậy, ta nhìn thấy hai đàng cùng gặp một số phận về sau. ¹⁵ Nên ta có nói trong lòng rằng: Sự xảy đến cho kẻ dại, sẽ xảy đến cho ta cũng vậy; vậy, ta có nhiều khôn ngoan như thế mà làm chi? Ta lại nói trong lòng rằng: Điều đó là một sự hư không nữa. ¹⁶ Vì người ta chẳng nhớ người khôn ngoan đến đời đời, cũng như chẳng nhớ kẻ ngu muội; vì trong ngày sau cả thảy đều bị quên mất từ lâu. Phải, người khôn ngoan chết cũng như kẻ điên cuồng?
¹⁷ Vậy, ta ghét đời sống, vì mọi việc làm ra dưới mặt trời là cực nhọc cho ta, thảy đều hư không, theo luồng gió thổi. ¹⁸ Ta cũng ghét mọi công lao ta đã làm ở dưới mặt trời, vì phải để lại cho người sau mình. ¹⁹ Vả, ai biết rằng người ấy sẽ khôn ngoan hay là ngu dại? Dầu thế nào, hắn sẽ cai quản mọi việc ta đã lấy sự lao khổ và khôn ngoan mà làm ở dưới mặt trời. Điều đó cũng là hư không.
²⁰ Bởi cớ ấy ta trở lòng thất vọng về mọi công việc ta đã lao khổ mà làm ở dưới mặt trời. ²¹ Vì có người làm công việc mình cách khôn ngoan, thông sáng, và tài giỏi, rồi phải để lại làm cơ nghiệp cho kẻ chẳng hề lao khổ làm đến. Điều đó cũng là một sự hư không và một sự tai nạn lớn. ²² Vậy, ích chi cho người lao khổ, cực lòng mà làm việc ở dưới mặt trời? ²³ Vì các ngày người chỉ là đau đớn, công lao người thành ra buồn rầu; đến nỗi ban đêm lòng người cũng chẳng được an nghỉ. Điều đó cũng là sự hư không.⚓
²⁴ Chẳng gì tốt cho người hơn là ăn, uống, khiến linh hồn mình hưởng phước của lao khổ mình. Ta xem thấy điều đó cũng bởi tay Đức Chúa Trời mà đến.⚓ ²⁵ Vì ai là người được ăn và hưởng sự vui sướng hơn ta? ²⁶ Bởi Đức Chúa Trời ban sự khôn ngoan, thông sáng, và vui vẻ cho kẻ nào đẹp lòng Ngài; nhưng Ngài khiến cho kẻ có tội phải lao khổ mà thâu góp chất chứa, để rồi ban cho người đẹp lòng Đức Chúa Trời. Điều đó cũng là sự hư không, theo luồng gió thổi.⚓

2

Vui sướng, giàu sang, thành tích đều hư ảo

^1,2Tôi lại tự bảo: 'Bây giờ ta hãy vui sướng, tận hưởng khoái lạc! 'Nhưng lạc thú cũng là hư ảo. Bởi vì cười là điên rồ, vui sướng chẳng đi tới đâu.
³Tôi lại định dùng men rượu cho lòng phấn khởi mà vẫn giữ được sự tỉnh táo, khôn ngoan. Tôi muốn thấy điều gì là có giá trị cho con người trong cuộc đời phù du trên đất.
^4-6Tôi thực hiện những việc con người vẫn cho là quan trọng: Cất nhà, trồng nho, lập vườn cây trái, vườn hoa, xây hồ chứa nước để tưới ruộng vườn.
^7-8Tôi lại mua nô tỳ thật đông, cho họ mặc sức sinh sôi nẩy nở trong nhà. Tôi cũng mua các bầy súc vật nhiều chưa từng có. Tôi thu góp vô số vàng bạc do nhân dân các tỉnh đóng thuế và các vua nạp cống. Tôi có nam nữ nghệ sĩ ca hát để giải khuây và có nhiều vợ và nàng hầu để hưởng khoái lạc.
⁹Như thế so với các tiên đế tại Giê-ru-sa-lem tôi trở nên sang trọng hơn tất cả. Tuy nhiên, tôi vẫn giữ được tinh thần minh mẫn. ¹⁰Tôi chẳng từ một điều gì lòng mình ưa thích, mắt mình thèm muốn. Tôi cũng nhận thấy rằng chịu khó làm lụng rất là thích thú. Sự thích thú này là phần thưởng của công khó tôi.
¹¹Thế rồi, nghiệm lại những việc mình làm với bao nhiêu lao khổ, tôi thấy tất cả đều vô nghĩa, hư ảo chẳng khác gì đuổi theo luồng gió thoảng.
^12-15Tôi lại nghiên cứu về khôn ngoan và rồ dại. Bất kỳ một người nào khác chắc cũng đi đến kết luận như tôi: khôn ngoan bao giờ cũng hơn rồ dại - cũng như ánh sáng hơn tối tăm. Người khôn thấy xa, còn kẻ dại mù quáng. Tuy nhiên, tôi thấy cả hai cuối cùng cũng chung một số phận. Kẻ rồ dại rồi sẽ chết, còn khôn ngoan như tôi cũng chẳng hơn gì. Thế thì, cả đến việc này cũng chỉ là hư ảo.
¹⁶Người khôn ngoan và kẻ dại đều sẽ chết, cả hai rồi sẽ bị lãng quên.
¹⁷Vậy, tôi ghét cuộc sống vì nó vô nghĩa như đuổi theo luồng gió thoảng.
¹⁸Tôi cũng bực mình vì tất cả công trình mình tạo được sẽ phải để lại cho người sau.
¹⁹Ai biết được kẻ thừa kế sẽ là người khôn hay người dại? Thật là vô nghĩa.
^20-23Lòng tôi tràn đầy thất vọng về mọi công việc khó nhọc mình đã làm. Tôi đã đem khôn ngoan, tri thức và tài năng để tạo dựng cơ nghiệp, rồi cuối cùng phải để lại tất cả cho người chẳng hề nhúng tay làm việc lấy một ngày. Thật là bất công, vô nghĩa. Vậy, một người làm lụng vất vả suốt đời sẽ được gì? Họ đã phải lao khổ buồn rầu suốt ngày, trằn trọc suốt đêm để làm giàu, nhưng rồi cuối cùng, tất cả đều vô nghĩa.
^24-26Vậy, tôi nghĩ tốt nhất là cứ ăn uống và hưởng thụ công khó mình. Vì Thượng Đế cho mới có mà hưởng. Thử hỏi có ai hưởng thụ vật thực và hạnh phúc hơn tôi không? Thượng Đế ban khôn ngoan, tri thức và hạnh phúc cho người nào sống vừa ý Ngài; còn người tội lỗi, Thượng Đế bắt họ phải vất vả thu nhặt của cải, để rồi Ngài lấy đem cho người Ngài thích. Đấy cũng chỉ là hư ảo, vô nghĩa như người ta đuổi theo luồng gió thoảng.