11

Giép-thê làm quan xét. – Chiến tranh cùng Am-môn. – Sự hứa nguyện của Giép-thê

1 Giép-thê, người Ga-la-át, là tay dõng sĩ, con của một người kỵ nữ, và cha là Ga-la-át. 2 Vợ của Ga-la-át có sanh cho người những con trai. Khi các con trai của vợ ấy lớn lên, bèn đuổi Giép-thê đi, mà rằng: Mầy không được ăn phần gia tài trong nhà cha chúng ta, vì mầy là con của người đàn bà khác. 3 Vậy, Giép-thê trốn xa anh em mình, và ở trong xứ Tóp. Có những đứa du đãng hiệp lại chung quanh Giép-thê, và đi ra với người.
4 Sau một ít lâu, dân Am-môn giao chiến cùng Y-sơ-ra-ên. 5 Trong lúc dân Am-môn đánh Y-sơ-ra-ên, các trưởng lão Ga-la-át đi đem Giép-thê ở xứ Tóp về. 6 Họ nói cùng người rằng: Xin hãy đến làm quan tướng chúng ta, chúng ta sẽ đánh dân Am-môn. 7 Nhưng Giép-thê đáp cùng các trưởng lão Ga-la-át rằng: Các ông há chẳng phải là kẻ ghét tôi và đuổi tôi khỏi nhà cha tôi sao? Còn bây giờ các ông đương bị cùng khốn, sao lại đến tôi? 8 Các trưởng lão Ga-la-át đáp cùng Giép-thê rằng: Bây giờ chúng ta lại đến cùng ngươi, hầu cho ngươi đi với chúng ta: Ngươi sẽ đánh dân Am-môn, rồi sẽ làm đầu của chúng ta, và của hết thảy dân xứ Ga-la-át. 9 Giép-thê lại đáp cùng các trưởng lão Ga-la-át rằng: Ví bằng các ông đem tôi về đặng đánh dân Am-môn, và nếu Đức Giê-hô-va phó chúng nó vào tay tôi, thì tôi sẽ làm đầu các ông chớ. 10 Các trưởng lão Ga-la-át nói cùng Giép-thê rằng: Chúng ta quả sẽ làm y như lời ngươi đã nói; nguyện Đức Giê-hô-va làm chứng giữa chúng ta! 11 Vậy, Giép-thê đi cùng các trưởng lão Ga-la-át; dân sự lập người làm đầu và tướng; rồi tại Mích-ba Giép-thê lặp lại trước mặt Đức Giê-hô-va hết thảy những lời người đã nói.
12 Đoạn, Giép-thê sai sứ giả đến cùng vua dân Am-môn mà nói rằng: Ta với ngươi có việc chi, nên ngươi kéo đến ta đặng hãm đánh xứ ta? 13 Vua dân Am-môn đáp cùng sứ giả Giép-thê rằng: Ấy bởi Y-sơ-ra-ên, khi ra khỏi nước Ê-díp-tô, có chiếm lấy xứ ta từ Ạt-nôn cho đến Gia-bốc và Giô-đanh. Bây giờ hãy trả êm lại xứ ấy cho ta.
14 Giép-thê lại sai sứ giả đến cùng vua dân Am-môn đặng nói rằng: 15 Giép-thê nói như vầy: Y-sơ-ra-ên không có xâm đoạt địa phận Mô-áp, cũng chẳng có chiếm lấy xứ của dân Am-môn. 16 Song khi Y-sơ-ra-ên ra xứ Ê-díp-tô, thì đi ngang qua đồng vắng cho đến Biển Đỏ, rồi tới Ca-đe. 17 Bấy giờ, người sai sứ giả đến vua Ê-đôm đặng tâu rằng: Xin cho tôi đi ngang qua xứ vua. Nhưng vua Ê-đôm không bằng lòng. Người cũng sai sứ giả đến vua Mô-áp, vua Mô-áp cũng không khứng cho, nên Y-sơ-ra-ên cứ ở tại Ca-đe. 18 Đoạn, người lại đi vào đồng vắng, vòng quanh xứ Ê-đôm và xứ Mô-áp; rồi đến cõi phía đông xứ Mô-áp. Người hạ trại ở bên kia Ạt-nôn, không vào bờ cõi Mô-áp; vì Ạt-nôn là giới hạn của xứ Mô-áp. 19 Rốt lại, Y-sơ-ra-ên sai sứ giả đến cùng Si-hôn, vua người A-mô-rít, ở tại Hết-bôn, và dặn nói rằng: Xin để cho chúng tôi đi ngang qua xứ vua đặng đến xứ chúng tôi. 20 Nhưng Si-hôn không đủ tin dân Y-sơ-ra-ên, nên không cho đi ngang qua xứ mình, bèn hiệp lại cả cơ binh mình, kéo đến đóng trại tại Gia-hát và chống đấu cùng Y-sơ-ra-ên. 21 Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phó Si-hôn và cả cơ binh người vào tay Y-sơ-ra-ên. Y-sơ-ra-ên đánh bại chúng nó, và lấy toàn xứ dân A-mô-rít, là dân ở miền đó. 22 Vậy, Y-sơ-ra-ên nhận được toàn xứ dân A-mô-rít, từ Ạt-nôn cho đến Gia-bốc, và từ đồng vắng cho đến Giô-đanh. 23 Vậy bây giờ, Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên đã đuổi dân A-mô-rít khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên của Ngài rồi, thì ngươi lại muốn chiếm lấy xứ của họ sao! 24 Ngươi há chẳng nhận được đất mà Kê-mốt, là thần của ngươi, đã ban cho ngươi sao? Thế thì, chúng ta cũng nhận được đất của những kẻ nào mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta đã đuổi khỏi trước mặt chúng ta. 25 Vả lại, ngươi có trổi hơn Ba-lác, con trai Xếp-bô, vua Mô-áp chăng? Hắn há có khi nào cãi cọ hay là chiến đấu cùng Y-sơ-ra-ên chăng? 26 Đương lúc ba trăm năm mà Y-sơ-ra-ên ở tại Hết-bôn và các thành địa hạt nó, A-rô-e và các thành địa hạt nó, cùng hết thảy các thành ở dọc theo Ạt-nôn, sao ngươi không lấy nó lại trong khi đó? 27 Vậy, ta không có phạm tội cùng ngươi, nhưng ngươi đã làm quấy cùng ta mà hãm đánh ta. Nguyện Đức Giê-hô-va, là Đấng đoán xét, ngày nay xét đoán giữa dân Y-sơ-ra-ên và dân Am-môn! 28 Nhưng vua dân Am-môn không khứng nghe lời của Giép-thê sai nói cùng người.
29 Thần của Đức Giê-hô-va bèn cảm động Giép-thê; người trải qua Ga-la-át và Ma-na-se, sang đến Mích-ba ở Ga-la-át, rồi từ Mích-ba ở Ga-la-át, người đi đánh dân Am-môn.
30 Giép-thê khẩn nguyện cùng Đức Giê-hô-va rằng: Nếu Ngài phó dân Am-môn vào tay tôi, khi tôi thắng chúng nó trở về, 31 hễ chi ở cửa nhà tôi đi ra đầu hết đặng đến đón rước tôi, thì nấy sẽ thuộc về Đức Chúa Trời, và tôi sẽ dâng nó làm của lễ thiêu. 32 Đoạn, Giép-thê đi đến dân Am-môn đặng giao chiến cùng chúng nó, và Đức Giê-hô-va phó chúng nó vào tay người. 33 Người đánh bại chúng nó từ A-rô-e cho đến Mi-nít, và cho đến A-bên-Kê-ra-mim, cùng chiếm lấy của chúng nó hai mươi cái thành. Ấy là một bại trận rất lớn; dân Am-môn bị phục trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.
34 Giép-thê trở về nhà mình tại Mích-ba; kìa, con gái người ra đón rước người, có cầm trống nhỏ và nhảy múa. Nàng là con một của người, ngoài nàng chẳng có con trai hoặc con gái nào khác hơn. 35 Giép-thê vừa thấy nàng, liền xé áo mình mà rằng: Ớ con, than ôi! Con gây cho cha tức tối quá thay! Con thuộc vào số kẻ làm rối cha! Vì cha có mở miệng khấn nguyện cùng Đức Giê-hô-va, không thế nuốt lời. 36 Nàng thưa rằng: Cha ôi, nếu cha có mở miệng khấn nguyện cùng Đức Giê-hô-va, xin hãy làm cho con y như lời ra khỏi miệng cha, vì bây giờ Đức Giê-hô-va đã báo thù kẻ cừu địch cha rồi, tức là dân Am-môn. 37 Đoạn, nàng lại nói cùng cha mình rằng: Xin cha hãy nhậm cho con lời nầy: Để cho con thong thả trong hai tháng, con sẽ đi ở trên núi đặng cùng chị em bạn con khóc về sự đồng trinh của con. 38 Giép-thê đáp rằng: Con cứ đi. Rồi người để nàng đi hai tháng.
 Vậy, nàng đi cùng chị em bạn mình, khóc sự đồng trinh mình tại trên núi.
39 Cuối hai tháng, nàng trở về cha mình, và người làm cho nàng tùy theo lời khấn nguyện mình đã hứa. Nàng chẳng có biết người nam. Tại cớ đó trong Y-sơ-ra-ên có thường lệ nầy: 40 Mỗi năm, các con gái Y-sơ-ra-ên đi than khóc con gái của Giép-thê, người Ga-la-át, trong bốn ngày.

11

Giép-thê

1,2Bấy giờ có Giép-thê nổi danh là một chiến sĩ anh dũng, nhưng mẹ ông là một gái điếm. Cha ông là Ga-la-át có những người con với vợ chính; và khi những người này lớn lên, liền đuổi Giép-thê đi. Họ nói: "Anh không được chia tài sản của cha để lại, vì anh là con của bà khác." 3Vì vậy, Giép-thê phải lánh xa anh em, đến ở trong đất Tóp. Một số lãng tử kết hợp lại, theo ông.
4,5Vào thời chiến tranh giữa Am-môn và Y-sơ-ra-ên, các nhà lãnh đạo xứ Ga-la-át đến Tóp để mời Giép-thê về. 6Họ đề nghị: "Xin ông làm lãnh tụ chúng tôi trong cuộc chiến đấu chống người Am-môn." 7Nhưng Giép-thê đáp: "Các ông ghét tôi, đuổi tôi ra khỏi nhà. Nay gặp khó khăn, còn tìm tôi làm gì?" 8Họ nói: "Chính vì thế chúng tôi mới đến với ông. Nếu ông cùng chúng tôi đánh quân Am-môn, ông sẽ làm lãnh tụ người Ga-la-át." 9Giép-thê hỏi lại cho chắc: "Nếu tôi về Ga-la-át đánh quân Am-môn, và nếu Chúa cho tôi thắng, tôi sẽ làm lãnh tụ?" 10Các nhà lãnh đạo Ga-la-át thề: "Có Chúa chứng giám. Chúng tôi xin giữ đúng lời ông vừa nói."
11Vậy Giép-thê về với họ. Nhân dân Ga-la-át tôn ông làm lãnh tụ, thống lĩnh lực lượng kháng chiến. Tại Mích-ba, Giép-thê lặp lại những lời ông giao kết với các nhà lãnh đạo Ga-la-át trước mặt Chúa.
12Giép-thê sai sứ đi chất vấn vua Am-môn: "Tại sao Am-môn gây chiến với Y-sơ-ra-ên?" 13Vua Am-môn đáp: "Vì Y-sơ-ra-ên chiếm đất của Am-môn. Lúc Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai-cập, lãnh thổ chúng tôi rộng lớn, biên giới đến tận các sông Ạt-nôn, Gia-bốc và Giô-đan. Bây giờ xin trả đất lại cho chúng tôi trong tinh thần hòa hiếu."
14,15Giép-thê lại sai sứ nói với vua Am-môn "Y-sơ-ra-ên không cướp đất của Mô-áp và Am-môn. 16Nhưng, sau khi ra khỏi Ai-cập, người Y-sơ-ra-ên băng sa mạc, qua Biển Đỏ và đến Ca-đe. 17Tại Ca-đe, Y-sơ-ra-ên sai sứ xin vua Ê-đôm cho phép họ đi băng qua đất vua này, nhưng bị từ chối. Họ lại xin vua Mô-áp cũng không được, nên Y-sơ-ra-ên phải ở lại Ca-đe. 18Về sau, họ đi vòng đất Ê-đôm và Mô-áp, trong sa mạc, đến cạnh biên giới phía đông đất Mô-áp, bên sông Ạt-nôn. Nhưng họ không hề dẫm chân vào đất Mô-áp (vì sông Ạt-nôn là biên giới). 19Lúc ấy Y-sơ-ra-ên sai sứ đến Hết-bôn xin Si-hôn, vua A-mo, cho họ đi băng qua đất vua này. 20Chẳng những không cho, vì không tin Y-sơ-ra-ên, Si-hôn còn thu thập toàn lực tại Gia-hát, đánh Y-sơ-ra-ên. 21,22Nhưng Thượng Đế của Y-sơ-ra-ên là Chúa Hằng Hữu cho họ thắng Si-hôn, và chiếm đất đai A-mo, từ Ạt-nôn đến Gia-bốc và từ sa mạc đến Giô-đan. 23Thế thì, khi Chúa Hằng Hữu, Thượng Đế của Y-sơ-ra-ên truất hữu người A-mo, lấy đất cho Y-sơ-ra-ên, thử hỏi ở trường hợp này, vua có nhận đất không? 24Vua có từ chối những gì thần Kê-mốt cho vua không? Cũng thế, chúng tôi nhận tất cả đất Chúa Hằng Hữu cho chúng tôi. 25Ngoài ra, vua có hơn gì Ba-lác (con Xếp-bô), vua Mô-áp không? Vua ấy đâu có dám tranh chấp, chiến đấu với Y-sơ-ra-ên? 26Hơn nữa, Y-sơ-ra-ên đã định cư trong vùng này (từ Hết-bôn cho đến A-rô-e và dọc sông Ạt-nôn) suốt ba trăm năm nay, tại sao đợi đến bây giờ vua mới đòi đất? 27Tóm lại, tôi chẳng có lỗi gì với vua cả. Nhưng vua lại làm điều quấy, gây chiến với chúng tôi. Xin Chúa Hằng Hữu, vị Thẩm Phán Chí cao xét xử vụ này giữa Y-sơ-ra-ên và Am-môn." 28Nhưng, những lời phải trái của Giép-thê không lọt vào tai vua Am-môn.
29Thần của Chúa Hằng Hữu ngự trên Giép-thê. Ông kéo quân qua suốt đất Ga-la-át và Ma-na-se, vượt thành Mích-ba ở Ga-la-át, đến tấn công người Am-môn. 30Giép-thê khấn nguyện với Chúa Hằng Hữu "Nếu Chúa cho tôi chiến thắng quân Am-môn, 31lúc trở về, tôi sẽ dâng làm lễ thiêu cho Chúa bất kỳ người hay vật nào từ trong nhà ra đón tôi trước tiên." 32Khi Giép-thê tấn công quân Am-môn, Chúa cho ông chiến thắng. 33Ông giết vô số địch, từ A-rô-e đến Mi-nít (trong hai mươi thành) và cho đến tận A-bên Kê-a-mim. Vậy, Am-môn bị Y-sơ-ra-ên chinh phục.
34Khi Giép-thê về nhà ở Mích-ba, con gái ông chạy ra đón, vừa đánh trống con, vừa nhảy múa. Cô là người con duy nhất của ông. 35Khi thấy con, Giép-thê xé áo mình đang mặc, than thở: "Con ơi, con làm cho cha đau xót cùng tột! Con đặt cha trong tình trạng khó xử quá chừng! Vì cha đã có lời thề nguyện với Chúa Hằng Hữu không đổi lại được." 36Cô nói: "Thưa cha, xin cha cứ làm theo lời thề nguyện, vì Chúa Hằng Hữu đã báo thù quân Am-môn cho ta. 37Nhưng xin cha cho con hai tháng, để con cùng các bạn lên miền đồi núi, khóc than cho thân phận trinh nữ của con." 38Giép-thê đồng ý: "Được, con cứ đi." Và như vậy, cô và các bạn gái mình than khóc suốt hai tháng trời trên các đồi núi. 39,40Sau hai tháng, cô trở về gặp cha. Ông thực hiện lời mình đã thề nguyện. Như thế, cô trinh trắng suốt đời. Và từ đấy, hằng năm các thiếu nữ Y-sơ-ra-ên có tục lệ đi khóc than con gái Giép-thê trong bốn ngày.