13

¹ Con khôn ngoan nghe sự khuyên dạy của cha;
Song kẻ nhạo báng không khứng nghe lời quở trách.
² Nhờ bông trái của miệng mình, người hưởng lấy sự lành;
Còn linh hồn kẻ gian ác sẽ ăn điều cường bạo.
³ Kẻ canh giữ miệng mình, giữ được mạng sống mình;
Nhưng kẻ nào hở môi quá, bèn bị bại hoại.
⁴ Lòng kẻ biếng nhác mong ước, mà chẳng có chi hết;
Còn lòng người siêng năng sẽ được no nê.
⁵ Người công bình ghét lời dối trá;
Song kẻ hung ác đáng gớm ghê và bị hổ thẹn.
⁶ Sự công bình bảo hộ người ăn ở ngay thẳng;
Nhưng sự gian ác đánh đổ kẻ phạm tội.
⁷ Có kẻ làm bộ giàu, mà chẳng có gì hết;
Cũng có người làm bộ nghèo, lại có của cải nhiều.
⁸ Giá chuộc mạng sống loài người, ấy là của cải mình;
Còn kẻ nghèo chẳng hề nghe lời hăm dọa.
⁹ Sự sáng của kẻ lành soi rạng ngời;
Nhưng đèn kẻ ác lại bị tắt đi.
¹⁰ Sự kiêu ngạo chỉ sanh ra điều cãi lộn;
Còn sự khôn ngoan ở với người chịu lời khuyên dạy.
¹¹ Hoạnh tài ắt phải hao bớt;
Còn ai lấy tay thâu góp sẽ được thêm của nhiều lên.
¹² Sự trông cậy trì hoãn khiến lòng bị đau đớn;
Nhưng khi sự ước ao được thành, thì giống như một cây sự sống.
¹³ Kẻ nào khinh lời dạy, ắt bị hư bại;
Còn ai kính sợ giới mạng, nấy được ban thưởng.
¹⁴ Sự dạy dỗ của người khôn ngoan vốn một nguồn sự sống,
Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.
¹⁵ Sự thông sáng thật được ân điển;
Song con đường kẻ phạm tội lấy làm khốn cực thay.
¹⁶ Phàm người khôn khéo làm việc cứ theo sự hiểu biết;
Nhưng kẻ ngu muội bày tỏ ra sự điên dại mình.
¹⁷ Sứ giả gian ác sa vào tai họa;
Còn khâm sai trung tín khác nào thuốc hay.
¹⁸ Ai chối sự khuyên dạy sẽ bị nghèo khổ và sỉ nhục;
Nhưng kẻ nào nhận tiếp lời quở trách sẽ được tôn trọng.
¹⁹ Sự ước ao mà được thành lấy làm êm dịu cho linh hồn;
Còn lìa bỏ điều dữ, quả là sự gớm ghiếc cho kẻ ngu muội.
²⁰ Ai giao tiếp với người khôn ngoan, trở nên khôn ngoan;
Nhưng kẻ làm bạn với bọn điên dại sẽ bị tàn hại.
²¹ Tai họa đuổi theo kẻ có tội;
Còn phước lành là phần thưởng của người công bình.
²² Người lành lưu truyền gia sản cho con cháu mình;
Song của cải kẻ có tội dành cho người công bình.
²³ Chỗ người nghèo khai phá sanh nhiều lương thực;
Nhưng có kẻ bị tiêu mất tại vì thiếu sự công bình;
²⁴ Người nào kiêng roi vọt ghét con trai mình;
Song ai thương con ắt cần lo sửa trị nó.
²⁵ Người công bình ăn cho phỉ dạ mình;
Còn bụng kẻ ác bị đói.

13

¹A wise son heeds his father’s instruction,
⚓But a scoffer does not listen to rebuke.
²⚓A man shall eat well by the fruit of his mouth,
But the soul of the unfaithful feeds on violence.
³⚓He who guards his mouth preserves his life,
But he who opens wide his lips shall have destruction.
⁴⚓The soul of a lazy man desires, and has nothing;
But the soul of the diligent shall be made rich.
⁵A righteous man hates lying,
But a wicked man is loathsome and comes to shame.
⁶⚓Righteousness guards him whose way is blameless,
But wickedness overthrows the sinner.
⁷⚓There is one who makes himself rich, yet has nothing;
And one who makes himself poor, yet has great riches.
⁸The ransom of a man’s life is his riches,
But the poor does not hear rebuke.
⁹The light of the righteous rejoices,
⚓But the lamp of the wicked will be put out.
¹⁰By pride comes nothing but ⚓strife,
But with the well-advised is wisdom.
¹¹⚓Wealth gained by dishonesty will be diminished,
But he who gathers by labor will increase.
¹²Hope deferred makes the heart sick,
But ⚓when the desire comes, it is a tree of life.
¹³He who ⚓despises the word will be destroyed,
But he who fears the commandment will be rewarded.
¹⁴⚓The law of the wise is a fountain of life,
To turn one away from ⚓the snares of death.
¹⁵Good understanding gains ⚓favor,
But the way of the unfaithful is hard.
¹⁶⚓Every prudent man acts with knowledge,
But a fool lays open his folly.
¹⁷A wicked messenger falls into trouble,
But ⚓a faithful ambassador brings health.
¹⁸Poverty and shame will come to him who disdains correction,
But ⚓he who regards a rebuke will be honored.
¹⁹A desire accomplished is sweet to the soul,
But it is an abomination to fools to depart from evil.
²⁰He who walks with wise men will be wise,
But the companion of fools will be destroyed.
²¹⚓Evil pursues sinners,
But to the righteous, good shall be repaid.
²²A good man leaves an inheritance to his children’s children,
But ⚓the wealth of the sinner is stored up for the righteous.
²³⚓Much food is in the fallow ground of the poor,
And for lack of justice there is waste.
²⁴⚓He who spares his rod hates his son,
But he who loves him disciplines him promptly.
²⁵⚓The righteous eats to the satisfying of his soul,
But the stomach of the wicked shall be in want.